Grensoverschrijdende aanpak moet chemiecluster ondersteunen

Er moet een gecoördineerde en grensoverschrijdende aanpak komen om de chemiecluster in Vlaanderen, Nederland en Noordrijn-Westfalen opnieuw ademruimte te geven. Dat blijkt uit een nieuwe studie die vandaag werd voorgesteld. Klimaatvriendelijke productietechnologieën zijn technisch misschien haalbaar, maar economisch nog niet rendabel. Daarnaast zijn grootschalige investeringen in grensoverschrijdende infrastructuur noodzakelijk

De nieuwe studie 3C-VaCS – Trilateral Chemical Region – Value Chain Structures (link onderaan) werd gerealiseerd door VITO, EnergyVille, het Nederlandse TNO en het Duitse Dechema. De trilaterale chemieregio, die Vlaanderen, Nederland en de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen omvat, wordt erin het kloppend hart van de Europese industrie genoemd. De cluster telt meer dan 1300 bedrijven, is goed voor ruim 200.000 directe jobs en staat in voor zo’n 40% van de Europese productie van de basisgrondstoffen polypropyleen en polyethyleen. Het rapport beschouwt de trilaterale chemieregio als een van de meest geïntegreerde industriële ecosystemen van Europa.

Maar de bedrijven in de cluster hebben het moeilijk, onder meer omwille van de concurrentie met China dat dezelfde basisgrondstoffen invoert. En de sector wordt geconfronteerd met stijgende kosten, bijvoorbeeld voor het halen van de klimaatdoelstellingen.

Hierover zegt de studie dat klimaatvriendelijke productietechnologieën technisch haalbaar zijn maar economisch nog niet rendabel. De studie haalt voorbeelden aan zoals de elektrificatie, CO2-afvang en -opslag (CCS), biogebaseerde grondstoffen en het circulair hergebruik van afvalstromen. Deze oplossingen zijn vandaag niet competitief ten opzichte van conventionele productie, zeker niet in vergelijking met regio’s buiten Europa. Hoge energiekosten, een gebrek aan geschikte infrastructuur en onvoldoende ondersteunende beleidsmaatregelen blijven de belangrijkste obstakels.

De transformatie van de chemie-industrie vereist omvangrijke investeringen in elektriciteitsnetten, CO2-transport en -opslag, pijpleidingen en – waar economisch verantwoord – infrastructuur voor koolstofarme waterstof. Een gecoördineerde aanpak over de grenzen heen is essentieel, zo stelt de studie, om inefficiënties te vermijden en investeringsrisico’s te beperken.

“Dit rapport is opnieuw een duidelijke wake-upcall: zonder doeltreffend industriebeleid dreigt de strategisch belangrijke chemiecluster in Vlaanderen internationaal terrein te verliezen”, stelt Yves Verschueren, gedelegeerd bestuurder van essenscia. “Nochtans is de chemiesector essentieel voor onze economische weerbaarheid en het behalen van de klimaatdoelstellingen. We moeten evolueren naar systeemdenken, met een gecoördineerde aanpak op clusterniveau. Het gaat niet om afzonderlijke moleculen, maar om integrale waardeketens die we gericht moeten beschermen en transformeren. De industriële transitie vereist concurrentiekracht.”

www.trilateral-chemical-region.eu

© Productivity.be, 13/05/2026

Feel free to share