Nieuw flinterdun toestel zet infrarood stralen om in zichtbaar licht
Aan de UHasselt hebben onderzoekers een toestelletje ontwikkeld dat nabij-infrarood stralen omzet in zichtbaar, groen licht. Het kan gebruikt worden als een soort filter om infraroodbeelden zichtbaar te maken met een gewone camera.
De analyse van straling in het nabij-infrarood (NIR) spectrum kent heel wat toepassingen. In de landbouw, bijvoorbeeld, wordt het gebruikt om de gezondheid van gewassen te analyseren. Heel wat ziektes in planten zijn zichtbaar in hun reflecties van NIR stralen, lang voor ze met het blote oog waar te nemen zijn. Met speciale multispectraal camera’s kunnen NIR stralen in beeld gebracht worden zodat men een infrarood beeld krijgt dat verschilt van gewone beelden omdat de NIR stralen bijvoorbeeld dieper in een vrucht reflecteren dan aan het oppervlak.
In de chemie kunnen NIR stralen gebruikt worden om de samenstelling van mengsels te analyseren. Dat is wat men doet in spectroscopie.
Het punt bij dit alles is dat NIR stralen door de typische sensoren die in gewone camera’s gebruikt worden niet opgemerkt worden – net zoals onze ogen ze niet registreren. Om ze wel te zien, zijn speciale infraroodfotodetectoren nodig.
En dat is precies waar onderzoekers van IUMAT, het Instituut voor Materiaalonderzoek van UHasselt en imec, gebruik van gemaakt hebben om een toestelletje te ontwikkelen dat NIR stralen zichtbaar maakt. Het toestel is een dun plaatje dat uit 38 zorgvuldig geselecteerde ultradunne organische lagen bestaat.
In die lagen zitten nabij-infraroodfotodetectoren die de straling oppikken en die, wanneer ze in serie geplaatst worden, voldoende energie kunnen opwekken om een OLED (organische lichtdiode) te doen branden. Door op die manier naast elkaar een hele reeks pixels te realiseren wordt een infraroodbeeld omgezet in een zichtbaar beeld.
Interessant aan het toestelletje is dat het dus geen externe energie nodig heeft om dat te doen. Daardoor kan het als een soort filter gebruikt worden op eender welke camera – ook die van een smartphone. Dat kan NIR analyse veel eenvoudiger, goedkoper en toegankelijker maken.
Het werkingsprincipe van het toestelletje klinkt in theorie vrij eenvoudig maar dat was de realisatie allerminst. Het kostte een team van chemici en fysici, verschillende jaren om het nodige laboratorium uit te werken en de juiste samenstelling en structuur van het toestel te bepalen.
© Productivity.be, 27/08/2026, Foto: UHasselt